Vì sao chỉ có một vị Thánh nữ được gọi là "Cả" hay "Vĩ Đại" ?

Trong khi có một số Thánh nam được gọi là “Cả”, truyền thống Công giáo chỉ xác nhận duy nhất một vị Thánh nữ mang tước hiệu này.

Khi duyệt qua danh sách các vị Thánh nơi Giáo Hội Công giáo, ta thấy rằng có một số vị được gọi là “Cả”, chẳng hạn Thánh Albertô Cả, Thánh Grêgôriô Cả, Thánh Antôn Cả và Thánh Basiliô Cả.

Thế nhưng, chỉ có một Thánh nữ mang tước hiệu này – Thánh Gertrude Cả hay Thánh Cả Gertrude.

Vì sao lại như vậy ?

Nói một cách tổng quát, tước hiệu này được gán cho một vị Thánh sau khi xem xét tầm ảnh hưởng của các ngài trên thế giới và trong Giáo Hội Công giáo. Đây không phải là tước hiệu được phong chính thức qua một nghi lễ, nhưng được hình thành theo dòng truyền thống. Chẳng hạn như ngày nay, có một số người gọi Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II là “Cả”.

Truyền thống này được phát triển theo nhiều cách khác nhau. Lấy ví dụ, Thánh Giáo hoàng Grêgôriô I được biết đến là “Cả” nhờ những trước tác thần học sâu sắc, khả năng lãnh đạo mạnh mẽ trong Giáo Hội và những đóng góp bền vững cho phụng vụ, như Thánh ca Grêgôriô.

(hoặc Sách Nghi Lễ Grêgôriô – bổ sung thêm bởi người dịch)

Tước hiệu này cũng được dùng để phân biệt giữa các vị thánh trùng tên, nhằm xác định vị có ảnh hưởng lớn hơn đối với Giáo Hội so với các vị khác mang tên cùng. Chẳng hạn, trong số các vị Lêô, chỉ vị đầu tiên được gọi là Thánh Lêô Cả.

Người ta tin rằng Đức Giáo hoàng Bênêđictô XIV vào thế kỷ XVIII là người đầu tiên gọi Thánh Gertrude của Helfta là “Thánh Gertrude Cả”.

Ngài đánh giá rất cao tầm ảnh hưởng của Thánh nữ, đồng thời muốn phân biệt ngài với Thánh Gertrude của Hackeborn, một nữ đan viện trưởng người Đức sống trong cùng thế kỷ XIII.

Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI cũng giải thích lý do Thánh nữ được gọi là “Cả” trong buổi tiếp kiến chung năm 2010:

“Ngài là một trong những nhà thần bí nổi tiếng nhất, là phụ nữ Đức duy nhất được gọi là ‘Cả’ hay ‘Vĩ Đại’ nhờ tầm vóc văn hóa và tông đồ của ngài: đời sống và tư tưởng của ngài có ảnh hưởng độc đáo đối với linh đạo Kitô giáo. Ngài là một phụ nữ phi thường, được phú ban những khả năng tự nhiên vượt trội và những ân huệ thiêng liêng đặc biệt, thấm đượm đức khiêm nhường sâu xa và lòng nhiệt thành mãnh liệt cho ơn cứu độ các linh hồn. Ngài sống trong sự hiệp thông mật thiết với Thiên Chúa cả trong đời sống chiêm niệm lẫn trong sự sẵn sàng trợ giúp những người thiếu thốn.”

Tước hiệu “Cả”, dù đôi khi được Toà Thánh Vatican sử dụng để nhận diện một vị thánh, cũng có thể được dùng một cách không chính thức. “Thánh Gioan Phaolô Cả” là một ví dụ như thế: tước hiệu này được sử dụng rộng rãi, nhưng không xuất hiện trong các văn kiện chính thức của Giáo Hội.

Ngoài ra, dù Thánh Gertrude là phụ nữ duy nhất chính thức được gọi là “Cả”, một số người cũng gọi Thánh Têrêsa Avila là “Thánh Têrêsa Cả”, nhưng cách gọi này không phổ biến và chưa từng được một vị giáo hoàng nào dùng chính thức trong văn kiện công khai. Đây là một cách phân biệt hữu ích, bởi có nhiều vị thánh mang tên Têrêsa rất được yêu mến – đặc biệt là Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu và Mẹ Têrêsa Calcutta.

Trong tương lai, điều này hoàn toàn có thể xảy ra – thậm chí có khả năng cao – rằng sẽ có thêm các Thánh nữ được mang tước hiệu “Cả”, nhằm phân biệt với những vị trùng tên và để ghi nhận những đóng góp của các ngài cho Giáo Hội.

Nguồn: “Why is there only one female saint called “the Great”?”, Philip Kosloski, aleteia.org, 24/11/2025, truy cập ngày 24/11/2025

Maria Ngọc Tỷ chuyển ngữ